اولین پول کاغذی (چاو)
چاو، نام پول کاغذی است که در دوره ایلخان گیخاتوخان و به تقلید از حکومت قوبیلای قاآن در چین، در ایران نیز رواج یافت. در واقع این نخستین بار در تاریخ فلات ایران بود که پول کاغذی در آن منتشر شد. در نتیجه شهر تبریز که نخستین چاوخانه در آن راه اندازی شد، نخستین شهر در این منطقه از جهان است که در آن اقدام به چاپ پول شده است.
به گزارش آذرانجمن، به دنبال بر باد رفتن سکه های خزانه کیخاتو ، وزیر وی به نام خواجه صدرالدین احمد زنجانی، پیشنهاد انتشار اسکناس را مطرح نمود که مورد قبول کیخاتو واقع گردید.
بیشتر بخوانید؛
اولین چاوخانه (چاپ خانه امروزی) با این دستور در تبریز دایر شد و اولین اسکناس در تبریز در سال ۶۷۲ هجری شمسی چاپ و منتشر و به دنبال آن معامله با زر و سیم ممنوعیت یافت و بدین ترتیب در هر شهر چاوخانه شکل گرفت. در نتیجه چاو اولین پول کاغذی در سال ۶۷۲ هجری شمسی توسط کیخاتو خان (ایلخان مغول)چاپ گردید.
منشأ واژه
پول کاغذی در چین «چائو» (Chao)، «چااو» (Cau) یا «تسان» نام داشت و در ایران با عنوان «چاو» معمول شد. این پول در چین به علت نظارت دقیقی که بر تولید آن می شد، نزد ایشان دارای اعتبار زیادی بود و تا مدتها استفاده از آن در این کشور رواج داشت.
طراحی و چاپ
چاو عبارت بود از یک قطعه کاغذ مربع شکل که در یک طرف آن اسم گیخاتو و کلمات «لا اله الا الله محمد رسولالله» به خط چینی منقوش و در وسط آن ارزش چاو (از نیم درهم تا ده درهم) درج میشد. عبارت «پادشاه جهان در تاریخ ۶۹۳ این چاو مبارک را روان گردانید تغییر و تبدیلکننده را با زن و فرزند به یاسا رسانند و مال او را جهت دیوان بردارند» نیز در روی آن وجود داشت. نخستین چاو در چاوخانه تبریز، چاپ و منتشر گردید.
گیخاتو خان
گیخاتو خان، پسر آباقا خان، یکی از ایلخانان مغول بود که پس از مرگ پدرش به حکومت رسید. دوره حکومت او از سال ۶۹۰ تا ۶۹۴ هجری قمری به طول انجامید. در این دوره، گیخاتو بر مناطق گستردهای از جمله ایران، عراق و آناطولی مرکزی حکمرانی کرد. حکومت او در شرایطی آغاز شد که مغولان تلاش میکردند کنترل خود را بر مناطق تحت سلطه حفظ کنند و با چالشهای داخلی و خارجی متعددی روبرو بودند.
خواجه صدرالدین احمد زنجانی
صدرالدین احمد بن عبدالرزاق خالدی زنجانی یکی از وزرای دوران حکومت ایلخانان در ایران در دهه پایانی سده هفتم هجری بود. او بیشتر به نام صدر جهان معروف است. وی در سال ۶۹۷ هجری قمری درگذشت.
یکی از اقدامات مهم خواجه در زمان صدارتش رواج ‘چاو ‘ یا پول کاغذی برای اولین بار در حکومت ایلخانی بود. صدرجهان نخستین فرد در تاریخ ایران است که دستور داد از اسکناس به جای پولهای فلزی مرسوم آن زمان استفاده کنند. صدرالدین به دستور غازان خان به قتل رسید. هم اکنون یکی از خیابانهای مرکزی شهر زنجان به نام وی خوانده می شود.
انتهای پیام/
آذرانجمن
نظرات