«کلاه‌فرنگی» باغشمال دوباره قد می‌کشد؛ بازگشت شکوه یک عمارت تاریخی در تبریز

به گزارش آذرانجمن، آرمان امین‌بخش روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به پیشرفت نزدیک به ۸۰ درصدی این پروژه افزود: همزمان با اجرای نماکاری بیرونی و نازک‌کاری داخلی، عملیات نصب درب و پنجره‌های سنتی و چوبی عمارت نیز آغاز شده و کارهای گچ‌بری داخلی و اجرای سرستون‌ها ادامه دارد.

وی اظهار کرد: علاوه بر عملیات نماکاری، کف‌سازی مسیر منتهی به ضلع جنوبی عمارت در مساحتی حدود ۲۰ هزار متر مربع به پایان رسیده و احداث آبنما در دو ضلع این مجموعه نیز در حال اجرا است.

شهردار منطقه ۳ تبریز با بیان اینکه عمارت کلاه‌فرنگی یکی از پروژه‌های مهم فرهنگی این منطقه برای بازآفرینی هویت تاریخی شهر است، گفت: این پروژه در محدوده مجموعه فرهنگی پارک باغشمال اجرا می‌شود و پیش‌بینی می‌شود در اردیبهشت ماه به بهره‌برداری برسد.

کارت پستالی قاجاری از عمارت «کلاه فرنگی» تبریز در ۱۱۰ سال قبل (البته عکس به کمک ابزارهای نوین رنگی شده است)

«کلاه فرنگی» یکی از دهها عمارت تاریخی تخریب شده مجموعه باغشمال تبریز است که در سال های آخر دهه نخست ۱۳۰۰ شمسی تخریب شد و حال شهرداری تبریز با بازسازی آن به دنبال احیای هویت تاریخی این شهر است.

مجموعه تاریخی «باغشمال» که در افواه عمومی تبریزیان به «شازدا باغی» معروف بود، در حدفاصل خیابان های باغشمال و کمربندی آزادی این شهر قرار داشت و گفته می شود بنیان آن به دوره حکمرانی «آق قویونلوها» می رسد.

آق قویونلوها در زمان حکمرانی شان در قرن هشتم قمری به تبریز و توسعه آن اهمیت ویژه ای قایل بودند و به همین دلیل نیز عمارات و باغات باشکوهی همچون «ایل گولی» (شاه گولی) و مجموعه عمارات «باغشمال» را برای تفریح و تفرج خود احداث کردند. عمارت تاریخی «کلاه فرنگی» نیز یکی از دهها عمارت مجموعه «باغشمال» بود که به دستور یعقوب آق قویونلو ساخته شد و تا حوالی سال های ۱۳۰۸ شمسی که تخریب بافت تاریخی تبریز به بهانه نوسازی آن، در دوره محمدعلی خان تربیت، آغاز شد، پابرجا بود.

در آن سال ها که پهلوی اول در ابتدای پادشاهی و به دنبال محکم کردن جای پای خود بود، به دلیل کینه و نفرت وی از قاجار، بسیج عمومی مسوولان و دولتمردان برای نابودی هر گونه نماد معماری باقیمانده از این سلسله در همه جای ایران به راه افتاده بود.

تاج الملوک، همسر رضاخان، در کتاب خود به صراحت به کینه رضاخان از قاجارها اشاره می کند و با ابراز تاسف از ویرانی ساختمان ها و عمارات تاریخی تهران و تخریب باغات و بناهای قاجاری آن به دست شهرداری، می گوید که وقتی به رضاخان گفته که حیف است این آثار تخریب شوند، او پاسخ داده که دلش نمی خواهد هیچ اثر و نشانه ای از قاجارها را ببیند.

تخریب مجموعه تاریخی «باغشمال» تبریز با عمارات و ساختمان های تاریخی اش که در طول حداقل ۴۰۰ سال و در دوره سلسله های حکومتی آقو قویونلوها، صفویان و قاجار احداث شده بودند، در اثر چنین تفکری نابود شدند و یک به یک از میان رفتند.

البته ناگفته نماند تا دهه ۱۳۴۰ شمسی نیز هنوز چند تایی از عمارات مجموعه تاریخی «باغشمال» که امروزه عکس های فراوانی از آنها در دسترس است، باقیمانده بود.

حال شهرداری تبریز که بخشی از اراضی مجموعه تاریخی «باغشمال» را از ارتش تحویل گرفته است، در صدد برآمده که در یک اقدام نیکو، برخی از عمارات این مجموعه را بازسازی و احیا کند؛ اتفاقی که با اقبال شهروندان تبریز مواجه شده است.

بر اساس طرح شهرداری، مقرر است عمارت «کلاه فرنگی» به شکل قدیمی آن در بنایی متشکل از ۲ سالن و یک فضای گنبدی شکل هشت ضلعی در وسط عمارت در جهت شرقی غربی، با زیربنایی به وسعت یک هزار و ۹۰۰ مترمربع ساخته شود.

انتهای پیام/