کارمند بودن در عصر حاضر می‌صرفد؟

به گزارش گروه اجتماعی آذرانجمن/نسیم ادیب: در سال ۱۴۰۴، حداقل حقوق رسمی کارمندان دولت ۱۲ میلیون تومان تعیین شده است و با احتساب مزایا، این رقم در برخی موارد به حدود ۱۵ میلیون تومان می‌رسد. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد هزینه واقعی معیشت یک خانوار شهری بیش از ۲۳ میلیون تومان است. این موضوع به معنای آن است که حتی با مزایای کامل، بسیاری از کارمندان تنها می‌توانند حدود ۶۵ درصد هزینه‌های زندگی خود را پوشش دهند و ماهانه با ۸ تا ۱۱ میلیون تومان کسری مواجه هستند.

به گفته کارشناسان اقتصادی، افزایش تورم و نوسانات بازار، فشار روانی و محدودیت‌های ساختاری در ادارات، باعث شده شغل کارمندی دیگر به عنوان مسیر پیشرفت و رفاه تلقی نشود. بسیاری از کارمندان، به رغم تجربه و سابقه چندین ساله، مجبور به یافتن شغل دوم، فعالیت در فروش آنلاین یا مشاغل خدماتی هستند تا کسری درآمد ماهانه خود را جبران کنند.

نسل جدید کارجویان اما ارزش‌های متفاوتی دارند؛ انعطاف‌پذیری، رشد فردی، معنا در کار و امکان تجربه‌های متنوع، امروز بیش از حقوق ثابت اهمیت دارد. این تغییر نگرش، محبوبیت شغل آزاد، فریلنسری و استارتاپ‌ها را افزایش داده است. در شغل آزاد، درآمد بالقوه می‌تواند بسیار بالاتر از کارمندی باشد و فرصت تجربه مهارت‌های متنوع و رشد فردی فراهم شود، اما این مسیر با ریسک‌هایی مانند نبود بیمه، نوسان درآمد و فشار رقابتی شدید همراه است.

کارشناسان تاکید می‌کنند که مقایسه عددی وضعیت کارمندی و شغل آزاد وضعیت فعلی بازار کار را روشن می‌کند:
• کارمند با مزایا: حدود ۱۵ میلیون تومان → ۶۵ درصد پوشش هزینه معیشت
• شغل آزاد (میانگین درآمد فریلنسری/استارتاپ‌ها): ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان یا بیشتر، با نوسان قابل توجه
• کسری هزینه و درآمد کارمندی: ۸ تا ۱۱ میلیون تومان ماهانه
• ریسک شغل آزاد: نوسان درآمد، نبود بیمه، فشار رقابتی

سمیه، حدود هشت سال است که در یکی از ادارات دولتی تبریز مشغول به کار است. او درباره روزمرگی‌هایش می‌گوید: با حقوق و مزایای کارمندی، حتی اجاره یک آپارتمان کوچک در تبریز و هزینه‌های روزمره مثل خرید خوراک و رفت و آمد را به سختی می‌توانم پوشش بدهم. به همین خاطر بعد از ساعات اداری، فروشگاه آنلاین کوچکی راه انداختم و بعضی روزها هم پروژه‌های طراحی گرافیک فریلنسری قبول می‌کنم تا بتوانم کسری درآمدم را جبران کنم.

او درباره مزایا و معایب شغل دولتی ادامه می‌دهد:
کارمندی امنیت نسبی دارد؛ بیمه، مرخصی رسمی و حقوق ثابت. اما فشار کاری زیاد است، قراردادهای موقت کم نیستند و چشم‌انداز واقعی برای پیشرفت شغلی هم وجود ندارد. همین مسائل باعث شده بسیاری از همکارانم انگیزه‌شان را برای اداره امور در محل کار از دست بدهند و فقط برای پر کردن ساعت کاری حاضر باشند. گاهی حتی نگاه همکاران به هم شغلی و ارتقای مهارت‌ها تغییر کرده و بیشتر به دنبال راه‌هایی برای درآمد جانبی هستند.

او اضافه می‌کند:

شغل آزاد شاید پرریسک باشد، اما حس استقلال و امکان درآمد بیشتر باعث شده برای خیلی‌ها جذاب‌تر به نظر برسد. شاید آدم‌هایی مثل من که می‌خواهند زندگی اقتصادی خودشان را اداره کنند، به مرور به این نتیجه برسند که کارمندی فقط یک نقطه امن نسبی است و نمی‌تواند به تنهایی زندگی را تأمین کند.

با این شرایط، کارشناسان بر این باورند که شغل کارمندی دیگر انتخاب آرمانی گذشته نیست و برای بسیاری به مسیر بقا تبدیل شده است. در مقابل، شغل آزاد و فریلنسری اگرچه با ریسک همراه است، اما فرصتی برای کسب درآمد بالاتر و رشد فردی محسوب می‌شود.

این داده‌ها نشان می‌دهد که بازار کار امروز ایران ترکیبی از اجبار و انتخاب است: کارمندی مسیر بقا و ثبات نسبی، و شغل آزاد مسیر فرصت و ریسک. تغییر نگرش نسل جدید نسبت به کار، فشار اقتصادی و محدودیت‌های ساختاری، همگی نقش مهمی در شکل‌گیری این وضعیت ایفا می‌کنند.

انتهای پیام/