چالش های حوزه انرژی در ایران

به گزارش آذرانجمن، امت محمدی: ایران با وجود دارا بودن دومین ذخایر بزرگ گاز طبیعی و یکی از بزرگترین ذخایر نفت جهان، با چالش‌های متعددی در حوزه انرژی مواجه است. این چالش‌ها نه تنها بر اقتصاد و زیرساخت‌های کشور تأثیر گذاشته‌اند، بلکه زندگی روزمره مردم را نیز تحت الشعاع قرار داده‌اند. در ادامه به مهم‌ترین چالش‌های حوزه انرژی در ایران پرداخته می‌شود:

کمبود برق: ایران با افزایش تقاضای برق و ناتوانی در تأمین آن مواجه است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در تابستان ۲۰۲۵، کمبود برق به ۲۵۰۰۰ مگاوات خواهد رسید، که این امر منجر به قطعی‌های مکرر برق و اختلال در زندگی روزمره و صنایع خواهد شد.

کمبود گاز: ایران با کمبود گاز طبیعی نیز روبرو است، به‌طوری که در زمستان ۲۰۲۴، کمبود روزانه گاز به ۳۰۰ میلیون متر مکعب رسید. این کمبود ناشی از افزایش مصرف و زیرساخت‌های فرسوده است.

زیرساخت‌های انرژی ایران، از جمله نیروگاه‌ها و شبکه‌های انتقال و توزیع، قدیمی و ناکارآمد هستند. بسیاری از نیروگاه‌های حرارتی بیش از ۳۰ سال عمر دارند و بازدهی پایینی دارند. این موضوع منجر به هدررفت انرژی و افزایش هزینه‌ها شده است. شبکه‌های انتقال و توزیع برق نیز به‌طور قابل توجهی انرژی را هدر می‌دهند، به‌طوری که حدود ۱۳٪ از برق تولیدی در این شبکه‌ها از بین می‌رود.

ایران به‌طور عمده به سوخت‌های فسیلی مانند نفت و گاز برای تولید انرژی وابسته است. حدود ۸۱٪ از برق کشور از گاز طبیعی تولید می‌شود و تنها ۱۰٪ از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌شود.
– این وابستگی نه تنها باعث افزایش آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی شده است، بلکه کشور را در برابر نوسانات قیمت جهانی نفت و گاز آسیب‌پذیر کرده است.

تحریم‌های بین‌المللی دسترسی ایران به فناوری‌های پیشرفته و سرمایه‌گذاری خارجی را محدود کرده است. این موضوع باعث شده است که ایران نتواند به‌طور کامل از منابع انرژی خود بهره‌برداری کند و زیرساخت‌های خود را مدرنیزه کند. تحریم‌ها همچنین صادرات نفت و گاز ایران را تحت تأثیر قرار داده‌اند، که این امر درآمدهای ارزی کشور را کاهش داده است.

مدیریت ناکارآمد و فساد یکی از اساسی ترین مشکلات مدیریت های ناکارآمد و ناتوان در این حوزه می باشد.

کمبود سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر

– ایران با وجود پتانسیل بالای انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشید و باد، نتوانسته است به‌طور کامل از این منابع بهره‌برداری کند. تنها ۱٪ از برق کشور از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌شود. کمبود سرمایه‌گذاری و نبود سیاست‌های تشویقی مناسب، توسعه این بخش را با مشکل مواجه کرده است.

مصرف انرژی در ایران به‌طور مداوم در حال افزایش است. مصرف گاز طبیعی از ۱۵۳ میلیارد متر مکعب در سال ۲۰۱۳ به ۲۴۵ میلیارد متر مکعب در سال ۲۰۲۳ رسیده است. این افزایش مصرف ناشی از رشد جمعیت، توسعه صنعتی و الگوی مصرف ناپایدار است.

استفاده گسترده از سوخت‌های فسیلی و سوخت‌های کم‌ کیفیت مانند مازوت، باعث افزایش آلودگی هوا و تأثیرات منفی بر سلامت مردم شده است. این موضوع به ویژه در شهرهای بزرگ مانند تبریز مشهود است.

دولت ایران در تلاش است تا با توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و جذب سرمایه‌گذاری خارجی، بخش انرژی را بهبود بخشد. برنامه‌هایی برای تولید ۳۰۰۰۰ مگاوات انرژی تجدیدپذیر در چهار سال آینده وجود دارد. همچنین، ایران به دنبال واردات گاز از روسیه و ترکمنستان برای جبران کمبود داخلی است.

چالش‌های حوزه انرژی در ایران ریشه در عوامل متعددی از جمله مدیریت ناکارآمد، تحریم‌ها، زیرساخت‌های فرسوده و وابستگی شدید به سوخت‌های فسیلی دارد. برای غلبه بر این چالش‌ها، نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده، بهبود مدیریت و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است. بدون اقدامات فوری و مؤثر، این چالش‌ها می‌توانند به بحران‌های بزرگ‌تری در آینده تبدیل شوند.

انتهای پیام/