سد تاریخی چوئوش گولی شیور اهر

به گزارش آذرانجمن؛ این سد تاریخی که متاسفانه ثبت ملی هم نشده است بنا به گفته ی کارشناسان و با توجه به آثار و مصالح به کار رفته شده متعلق به دوره ی ایلخانی  بوده که با استناد به این موضوع می توان گفت قدیمی ترین سازه ی تاریخی موجود در آذربایجان به شمار می رود که آثاری از آن هنوز پا برجاست.

 

واژه ی چُوئوش که در فارسی چاووش گفته می شود برگرفته از لغت ترکی چو یا چاو و به معنی جار، اعلان، خطاب و پیش رو لشکر یا کاروان است و در اصطلاح به فردی گفته می‌شده که پیشاپیش امرا و پادشاهان حرکت کرده و متصدی تنظیم امور لشکر و کاروان بوده اند.

 

نکته ی مهمی که در این میان بسیار جالب است قرار گرفتن این سازه ی تاریخی در نقطه ای ییلاقی و هموار تر نسبت به سایر نقاط کوهستان بوده که در طرفین آن قلعه هایی با کاربری سکونتگاهی و دفاعی قرار داشت است.

 

در میان مردم اهر روایت است که بخشی از آب ذخیره شده در پشت این سد تاریخی توسط گونگ (لوله های سفالی) به محوطه ی بقعه ی شیخ شهاب انتقال داده می شده است که هنوز هم در هنگام شخم مزارع گونگ ها از دل خاک بیرون می آیند.

 

پرداختن دقیق به وجه تسمیه ی این اثر تاریخی بی نظیر و پژوهش درباره ی تاریخ بنا و کاربری دقیق آن همت کارشناسان و پژوهشگران را می طلبد، اما آنچه بسیار مهم است ثبت ملی این اثر و مرمت و احیای آن است تا هم بخش مهمی از نبوغ پیشینیان این خطه در مدیریت آب از بین نرود و هم با آبگیری این سد ضمن برطرف شدن نیاز جمعی از کشاورزان پایین دست اثری به سزا در رونق توریسم در آذربایجان داشته باشد.

فیلم : اصغر ازدست 

متن :امیر یوسفیان اهری