اتحاد صنفی و حرکت به سمت صادرات، راه نجات صنعت فرش

به گزارش آذرانجمن, مجید عباسی، دبیر کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز، با اشاره به شرایط نگران‌کننده صنعت فرش کشور اظهار کرد: امروز فرش شهری، روستایی و عشایری ما با چالش‌های جدی مواجه است و اگر برای احصا و رفع این مشکلات اقدام نکنیم، تبعات آن تنها محدود به این حوزه نخواهد بود، بلکه بسیاری از صنایع وابسته نیز آسیب خواهند دید.

وی ادامه داد: در بخش فرش روستایی و عشایری، نبود دسترسی پایدار به بازار فروش، ضعف در تأمین سرمایه در گردش و کمبود آموزش‌های نوین بازاریابی، موجب شده تولیدکنندگان خرد بیشترین فشار را متحمل شوند. این در حالی است که این بخش نقش مهمی در اشتغال پایدار و جلوگیری از مهاجرت روستاییان دارد.

دبیر کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز با اشاره به وضعیت صنایع دستی استان آذربایجان شرقی نیز تصریح کرد: نبود بازارچه‌های دائمی فروش، کمبود حمایت‌های بیمه‌ای، ضعف در بسته‌بندی و برندینگ، و همچنین محدودیت در حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی از جمله موانع جدی پیش‌روی فعالان صنایع دستی استان است.

وی خاطرنشان کرد: با از رونق افتادن صنعت فرش، زنجیره‌ای از مشاغل از جمله رنگرزی، ریسندگی، طراحی نقشه، حمل‌ونقل و حتی حوزه گردشگری نیز دچار آسیب می‌شوند. بنابراین ضروری است با احصای دقیق مشکلات و ارائه بسته‌های حمایتی مشخص، این مسائل را به گوش دولتمردان برسانیم تا تصمیمات عملی و فوری برای نجات این بخش اتخاذ شود

اشتغال هزاران نفر در استان در صنعت فرش

احد عظیم‌زاده، رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز با تأکید بر جایگاه هویتی فرش ایران اظهار کرد: فرش شناسنامه دوم ایران است و در همه جای دنیا، نام ایران با فرش عجین شده است. به‌ویژه فرش دستباف تبریز که همواره یکی از نمادهای اصالت و هنر ایرانی در بازارهای جهانی بوده است.

وی افزود: هزاران جوان از طریق صنعت فرش اشتغال‌زایی کرده و امرار معاش می‌کنند و این حوزه نقش مهمی در معیشت خانوارها دارد. در حال حاضر حدود ۱۲۰ هزار بافنده در استان آذربایجان شرقی فعالیت دارند که هر کدام پشتوانه یک خانواده هستند.

عظیم‌زاده با بیان اینکه مشکل اصلی صنف ما نبود اتحاد و هم‌افزایی است، تصریح کرد: متأسفانه فعالان این حوزه صدای واحدی ندارند و همین مسئله موجب تضعیف قدرت چانه‌زنی ما شده است. از سوی دیگر، نمایندگان مجلس در جلسات کمیسیون حضور نمی‌یابند و مشکلات این صنعت به‌درستی شنیده نمی‌شود.

وی هشدار داد: اگر صنعت فرش کمرنگ شود، بیکاری افزایش خواهد یافت و بیکاری خود زمینه‌ساز آسیب‌های اجتماعی و افزایش جرم است. بنابراین حفظ و تقویت این صنعت، تنها یک موضوع اقتصادی نیست بلکه یک ضرورت اجتماعی است.

رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز ادامه داد: امروز باید به این پرسش‌ها پاسخ دهیم که چه چیزی و چگونه تولید شود تا فرش دستباف تبریز سرپا بماند و زمینه اشتغال‌زایی پایدار فراهم شود. تولیدکنندگان ما باید به اطلاعات بازارهای جهانی دسترسی و اشراف داشته باشند و علاوه بر سلیقه ایرانی، نیاز و ذائقه بازارهای بین‌المللی را نیز مدنظر قرار دهند.

وی تأکید کرد: راه نجات صنعت فرش حرکت جدی به سمت صادرات است. بدون حضور فعال در بازارهای جهانی، امکان تداوم تولید وجود ندارد. در شرایطی که دستمزد بافندگان در ایران پایین است، متأسفانه بسیاری از بافندگان ما به کشور ترکیه مهاجرت می‌کنند که این مسئله به معنای خروج سرمایه انسانی و مهارت از کشور است.

عظیم‌زاده در پایان خاطرنشان کرد: اگر به‌دنبال حفظ جایگاه جهانی فرش ایران هستیم، باید با اتحاد درون‌صنفی، تعامل مؤثر با مسئولان و تدوین برنامه‌ای هدفمند برای تولید و صادرات، از این هنر-صنعت ملی حمایت جدی کنیم.

زنجیره ۱۵ رسته‌ای اشتغال فرش تبریز

ایوب بشیری، نایب‌رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز با اشاره به گستردگی زنجیره اشتغال در این حوزه اظهار کرد: از یک تخته فرش، دست‌کم ۱۵ رسته شغلی کسب روزی می‌کنند؛ از طراح و رنگرز گرفته تا ریسنده، بافنده، پرداخت‌کار، صادرکننده و فعالان حمل‌ونقل. افت این صنعت به‌طور مستقیم و غیرمستقیم موجب بروز مشکلات عدیده اقتصادی و اجتماعی خواهد شد.

وی افزود: متأسفانه در سال‌های اخیر، بسیاری از فعالان این حوزه به‌ویژه از استان آذربایجان غربی برای کار به اربیل عراق و کشور ترکیه مهاجرت می‌کنند که این موضوع زنگ خطری جدی برای از دست رفتن نیروی انسانی ماهر است. اگر به فکر تأمین رفاه و معیشت بافندگان نباشیم، این روند تشدید خواهد شد.

بشیری با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان فعالان و مسئولان تصریح کرد: همه باید دست‌به‌دست هم بدهیم تا زنجیره صنعت فرش دستباف از بین نرود. حفظ این زنجیره به معنای حفظ اشتغال هزاران خانواده و صیانت از یک میراث ارزشمند فرهنگی است.

نایب‌رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز با انتقاد از برگزاری‌نشدن نمایشگاه تخصصی فرش در تبریز گفت: در حالی که در بسیاری از استان‌ها نمایشگاه‌های فرش برگزار می‌شود، سال‌های متمادی است که در تبریز نمایشگاه تخصصی فرش برگزار نشده است. برگزاری چنین نمایشگاهی می‌تواند فعالان و تجار را از استان‌های مختلف و حتی کشورهای دیگر به تبریز بکشاند و موجب رونق بازار فرش شود.

وی خاطرنشان کرد: با برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی، علاوه بر صنعت فرش، حوزه گردشگری و صنایع دستی نیز رونق خواهد گرفت و این امر به اقتصاد شهری کمک شایانی می‌کند.

بشیری در پایان با اشاره به وضعیت موزه فرش تبریز اظهار داشت: سازه و بنای موزه فرش تبریز آماده است و تنها نیازمند تجهیز و نصب امکانات داخلی هستیم. راه‌اندازی این موزه می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های فرش تبریز در سطح ملی و بین‌المللی کمک کرده و به یکی از جاذبه‌های مهم فرهنگی و گردشگری شهر تبدیل شود.

محمد ملکی، دیگر نایب‌رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق تبریز، با بیان اینکه صنعت گردشگری، یک صنعت خدماتی است، افزود: این حوزه نسبت به سایر بخش‌ها، مستقیما با مسائل اقتصادی در ارتباط است.

وی با بیان این مطلب افزود: در شرایط فعلی کشور، این صنعت آسیب‌پذیرتر از قبل شده است و لازم است با ارائه بسته‌های حمایتی از سوی دولت، مانع از بروز بحران در این بخش مهم شویم.

در ادامه‌ی این نشست حاضران به بیان نظرات و دیدگاه‌های خود پرداختند