یادداشت| مناطق آزاد در آذربایجان ظرفیت های مغفول برای توسعه منطقه

گروه اقتصادی آذرانجمن: با تحولات صورت گرفته در جهان و روابط بین دولت ها بر مبنای منافع مشترک اقتصادی و نیز لزوم همگرایی در میان قدرت های منطقه ای برا ی مقابله با طرح های استعماری، استفاده از ظرفیت های کشورهای همسایه برای تقویت جایگاه اقتصادی خود و همچنین ایجاد زیرساخت های لازم برای توسعه پایدار امری اجتناب ناپذیر است. با توجه به شرایط ویژه پیش آمده برای ایران در وضعیت تحریمی کنونی که امکان فروش نفت و گاز تا حد زیادی با مشکل مواجه شده است به نظر می رسد بازنگری در ظرفیت های بالقوه موجود در کشور برای یافتن آلترناتیو درآمدهای نفتی در این برهه راهگشا خواهد بود.

یکی از آلترناتیوهای بسیار مهم برای تامین درآمدها از محل ظرفیت های غیر نفتی، لزوم توجه به موقعیت استراتژیک کشور و مناطق آزاد تجاری است که می توانند به صورت موزاییک های اقتصادی و تجاری جدا از هم عمل کرده ولی نهایتا برآیند عملکردشان کمک به اقتصاد کشور برای خروج از شرایط دشوار کنونی باشد. در این میان یکی از مهم ترین نقاط کشور با ظرفیت بسیار بالای اقتصادی، آذربایجان است که می تواند به عنوان دروازه ایران به اروپا و قفقاز و اوراسیا عمل کرده و باری از دوش مملکت در این دوره خطیر بردارد.

آذربایجان با داشتن دو منطقه آزاد در شمال غرب کشور که هر کدام دارای مرز طولانی با کشورهای ترکیه و جمهوری آذربایجان هستند، استراتژیک ترین نقطه ایران برای تجارت و صادرات و جذب سرمایه گذاری های خارجی می باشد. منطقه آزاد ماکو به لحاظ محدوده جغرافیایی شامل شهرستان‌های ماکو، شوط، پلدشت و شهر مرزی بازرگان در منتهی‌الیه شمال‌غرب کشور دارای ۱۴۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور جمهوری‌آذربایجان و ۱۳۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور ترکیه است.‌

منطقه آزاد تجاری-صنعتی ارس نیز با در برگفتن شهرستان‌های جلفا، کلیبر و خداآفرین بنا بر ارزیابی‌های صورت گرفته از سوی دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد ایران پس از منطقه آزاد کیش، دومین منطقه آزاد توسعه یافته و در حال رشد کشور است. اما آیا مناطق آزاد آذربایجان صرفا یک محل ترانزیت برای کشور خواهند بود؟ یا در این مناطق، تولید و ارزش افزوده اتفاق خواهد افتاد که باعث ایجاد اشتغال و افزایش سطح رفاه در آذربایجان شود.

برای روشن تر شدن اهمیت موضوع کافی است به دو طرح بین المللی که در آینده محقق خواهد شد و ایران و علی الخصوص منطقه آذربایجان در کانون این دو طرح بین المللی قرار خواهند گرفت اشاره کرد. یکی از این پروژه های مهم اقتصادی با عنوان “یک کمربند، یک راه” می باشد که در واقع احیای جاده تاریخی ابریشم و استفاده از ظرفیت های آن برای ارتقای سطح رفاه و توسعه کشورهای هدف خواهد بود. این پروژه در وسعتی به مساحت ۴۰ میلیون متر مربع که یکی از جامع ترین پروژه های تاریخ است و بیش از ۶۰ کشور و ۴.۵ میلیارد نفر از جمعیت جهان را تحت پوشش قرار خواهد داد، از سوی چین دنبال می شود. و طرح دیگر نیز با نام “کریدور شمال-جنوب” که از سوی روسیه آغاز شده و در نظر دارد هند را به کشورهای اوراسیا متصل کند. نقطه جالب توجه این که در هر دو طرح یاد شده، ایران و به خصوص منطقه آذربایجان در نقطه کانونی این دو پروژه خواهد بود.

با توجه به ظرفیت های موجود منطقه ای و طرح های یاد شده و همچنین پتانسیل بالای آذربایجان برای جذب سرمایه گذاری های خارجی ضرورت دارد تا مسئولین امر و دستگاه های ذی ربط با هماهنگی و همکاری جامعه مدنی آذربایجان و فعالیت مستمر بخش خصوصی و دولتی گام های لازم را برای توسعه زیرساخت های لازم در این منطقه بردارند تا در آینده شاهد رشد و شکوفایی هر چه بیشتر این منطقه و ارتقای سطح رفاه مردم این دیار باشیم.

انتهای پیام/