شیما و نیما را چه قدر می شناسید؟

گروه فرهنگ و هنر آذرانجمن: زوج هنری موفق آذربایجان؛ نیما برگشادی و شیما جدی در گفتگو با خبرنگار آذرانجمن از زندگی هنری خود، فعالیت ها و اهداف شان گفتند. این زوج که به بذله گویی و خوش مشربی معروف هستند، در طول گفت وگو هیچ سوالی را بی پاسخ نگذاشتند.

آنها اهل لفاظی و حرف های خارج از فضای واقعی ذهنی شان نیستند و در واقع؛ آن طور که زندگی می کنند با اطرافیان خود رفتار می کنند.از سوی دیگر؛ هر دو در عین شوخی های شیطنت آمیز به هم بسیار احترام می گذارند و مشخص است که عاشقانه یکدیگر را دوست دارند.

گروه شیما نیما مدتی است که با طنزهای فاخر و متفاوت خود مردم را می خندانند و به فکر وادار می کنند. گفت و گوی جالب ما را با این زوج هنری بخوانید؛

آذرانجمن: فعالین هنری شیما و نیما چگونه شروع شد؟

نیما برگشادی: سال ۱۳۶۹ در شهرستان خوی متولد شدم. تا ۱۸ سالگی در خوی زندگی می کردم و بعد از آن برای تحصیل از خوی جدا شده و در رشته حسابداری دانشگاه ارومیه تحصیل کردم. هنر از کودکی جایگاه ویژه ای در زندگی من داشت و به واسطه پدرم که استاد آواز موسیقی مقامی آذربایجانی است و مادرم که کمابیش با موسیقی و ادبیات سرکار داشت و به موهبت قرار گرفتن در فضای خاص خانوادگی و البته اشعار و آوازهای پدر، شیفته هنر و ادبیات شدم. همچنین استاد شهریار نیز برای من نیز جایگاه ویژه ای داشت و اشعار او از کودکی تاثیر زیادی بر من گذاشته بود.

در دانشگاه من با شعر مدرن آشنا شدم و در انجمن‌های ادبی که در شهرهای خوی و ارومیه بود شرکت داشتم. در دوره ای دبیر انجمن دانش در خوی بودم. در مورد انجمن ادبی دانش نیز باید بگویم که این انجمن از سال ۱۳۴۲ در خوی تاسیس شده و اولین انجمن‌های ادبی رسمی کشور می باشد و به یاد استاد محمد آقاسی متخلص به دانش که خودشان این انجمن را تاسیس کردند و حضور داشتند بعدها شاگردهای ایشان راه استاد ادامه دادند و بعدها این انجمن جوان‌ترها تقدیم شد که نهایتاً درآخرین دوره های فعال این انجمن، بنده افتخار دبیری این انجمن را داشتم.

شیما جدی: متولد ۱۶ خرداد ۱۳۶۹ هستم. در تهران به دنیا آمدم، تحصیلاتم کارشناسی مهندسی هسته‌ای و ارشد فیزیک می باشد و حدود ۱۲ سال تدریس در زمینه ریاضی فیزیک هم داشتم. پدر و مادرم اهل مغان هستند و از کوچکی به زبان ترکی مسلط هستم و به لطف خانواده ام نوشتن وخواندن به زبان ترکی را یاد گرفتم و تقریباً از ۱۰ سالگی شعر نوشتن به زبان ترکی را شروع کردم اما اگر بخواهیم به صورت حرفه‌ای در نظر بگیریم از ۱۳ ۱۴ سالگی شعر می‌نویسم. در سن ۱۷ سالگی اولین کتاب ام «چاخلانیش حیوا» چاپ شد، تقریبا سه سال پیش نیز دومین کتابم «دونیا گیردکان قوخویور» به چاپ رسید. طبیعتاً به خاطر شرایط خانوادگی که داشتم با ادبیات و هنر مانوس بودند و در کنار شعر بعدها حدوداً در سن ۱۸ ۱۹ سالگی شروع به نوشتن نثر هم کردم. شعر هایم در مجلات مختلف ترکیه و آذربایجان به چاپ رسیده و یکی از نثرهایم در فستیوال «مولود مولود» آذربایجان مقام آورد و در کنار شعر و ادبیات با موسیقی هم سر و کار داشتم. همچنین چندین سال است که با همسرم نیما به صورت مشترک کار ترجمه کتاب های کودک و یک سری کتاب های شعر از زبان ترکی استانبولی را شروع کردیم.

اگر که بخواهیم در مورد زندگی مشترکمان هم صحبت کنیم، زمانی که در واقع همه از فیس‌بوک باهم در ارتباط بودند من و نیما همدیگر را می شناختیم و از سال ۹۸ ازدواج کردیم و زندگی مشترک مان را شروع کردیم.

آذرانجمن: به نظر شما نگاه مردم به طنز چگونه است؟

نیما برگشادی: طنز را در مکتب های فلسفی همیشه نکوهیده اند و هنر ضعیفی معرفی کرده اند و این به صورت اپیدمیک در جامعه اینطور تلقی شده، یعنی کسی که کمدین و طنزپرداز است و می تواند مردم را بخنداند، یک هنرمند پایین دست در نظر گرفته می شود که البته این موضوع در طول تاریخ در ادبیات کلاسیک فارسی و ترکی آذربایجانی اینطور نبوده و بیشتر در ادبیات غرب این فرهنگ قالب بوده و خوشبختانه ادبیات شرق در مورد موضوع طنز بسیار دقیق و حساب شده عمل کرده است. ولی متاسفانه در جامعه مدرن ایران، بذله گوی و حاضر جوابی کمتر ارزش دارد اما بعد از تبلیغ هایی که در رسانه ها با برنامه های طنز ادبی صورت گرفته که بنده نیز در بسیاری از آن برنامه ها حضور داشتم، نظر مردم نسبت به طنزپردازان عوض شده و فهمیدن کسانی که می‌توانند مردم را بخندانند انسان های هنرمندی هستند که خیلی قابل احترام بوده و کار ارزشمندی انجام می دهند.

به لطف حوزه هنری تهران شاعران بسیاری در حوزه ادبیات طنز فعالیت می کنند و بنده نیز در محافل و مجالس شعر طنز حضور داشته ام و شاه راه زندگی من ادبیات و شعر طنز می باشد و از جمله معدود شاعران جوان طنزپرداز در آذربایجان هستم. اهمیتی که ادبیات برای من دارد بسیار است و اساسا برای من انسان هنرمند و انسان هنرشناس بسیار اهمیت دارد.

آذرانجمن: «شیما و نیما» چگونه به وجود آمد؟

نیما برگشادی: نقدی که به پیج های طنز خصوصا به زبان ترکی در فضای اینستاگرام وارد است این است که بسیاری از آن ها طنز را بطور حرفه ای دنبال نمی کنند و صرفا به دنبال مخاطب هستند.‌ بر همین اساس ما تصمیم گرفتیم که «کمدی فاخر» را در فضای مجازی جا بیندازیم. در ابتدا مطمئن نبودیم که طنز فاخر بتواند مخاطب چشم گیری جذب کند و پیش بینی خودمان نیز این بود که مخاطب کمی داشته باشیم. در نتیجه من و همسرم شیما تصمیم گرفتیم که در فضای مجازی کاری را شروع کنیم. نشستیم و فکر کردیم که چه کار می توانیم انجام دهیم که ماندگار باشد و سال ها فعالیت حرفه‌ای و ادبی مان که روی هم نزدیک به ۳۵ سال سابقه و تجربه هنری است را بتوانیم عرضه کنیم و به این نتیجه رسیدیم که ما می‌توانیم با کمک ادبیات و تخصص خودمان یک کار هنری متفاوت را اجرا کنیم و در کنار ادبیات از موسیقی و تئاتر نیز بهره گرفتیم تا با تلفیق آنها اثرهای ماندگار و تأثیرگذاری را به مخاطبانمان ارائه دهیم و با الهام از سبک میخانه شعر آذربایجان کاراکتر «شیما و نیما» را ایجاد کردیم. البته کارهای ما سبک جدیدی پدید آورد و کاملا منطبق با میخانه آذربایجان نبوده ایم، بدین گونه که در بداهه گویی سعی می شود در زمان محدود اشعاری گفته شود، اما ما با شعرهایی از پیش سروده شده و فاخر سعی کردیم به سهل ممتنع بودن برسیم، یعنی هم مخاطبی که با شعر آشنا نیست و سن کمی دارد، می تواند از این تجربه ادبی لذت ببرد و در عین حال مخاطبی که ۷۰ سال دارد نیز از این اثر هنری ما لذت می برد. و این برای ما افتخار بزرگی بود که این طیف گسترده از افراد مختلف جامعه را با خود همراه سازیم. در نتیجه هنر شیما و نیما پرفورمانسی از شعر، موسیقی و تئاتر است که هم می خنداند و هم نسبت به مسائل روزمره بی‌تفاوت نیست.‌

شیما جدی: مدت ها بود که به نیما می‌گفتم باید کاری جدید در فضای مجازی انجام دهیم و با در نظر گرفتن تجربیات هنری که داشته ایم از آنها استفاده کنیم و یک کار فاخر و متفاوت انجام بدهیم و نیما پیشنهاد موسیقی میخانه را داد و ما مدت‌های طولانی فقط میخانه تماشا کردیم و درنتیجه به شکل متفاوت تری سعی کردیم آن را اجرا کنیم.

آذرانجمن: سوژه های شیما و نیما از چه موضوعاتی برگرفته می‌شود و دلیل استقبال مخاطبان از کارهای شما چیست؟

نیما برگشادی: ما به اتفاقات اطرفمان بی توجه نیستیم. در منطقه جهان سومی زندگی می کنیم که مردمان شان در طول تاریخ درد و رنج کشیده اند و همیشه در طول تاریخ در این منطقه از جهان، جنگ ها و اتفاق‌های ناگواری رخ داده است و خیلی آرامش نداشتیم و اساسا درد در کشورهای خاورمیانه نهادینه است و ما سعی داریم و به این تلنگرهای روزمره بی تفاوت نباشیم و درد مخاطبانمان را در کنار لبخند برایشان یادآوری کنیم و واقعا با خودستایی و خودباوری عرض می کنم که اگر در این شرایط و با وجود تمام همه مشکلات اقتصادی اجتماعی اگر افرادی توانایی خنداندن مردم را دارند واقعا جای تحسین داد.

سوژه هایمان از موضوعات روزمره و اتفاقاتی که در جامعه رخ می دهد و البته موضوعات عمومی تاریخی که در گذشته و امروز داشتیم و نوستالژی هایی که برای همه ما جذابیت دارد گرفته می شود اما اساسا مسئله مندی شاکله اصلی سوژه هایمان است.

شیما جدی: دلیل استقبال مخاطبان طبیعتاً به خاطر متفاوت بودن کارهای ما بود چون معمولا موسیقی میخانه ای بیشتر در جمهوری آذربایجان مرسوم است و در منطقه آذربایجان ایران اجرا نمی شود. و همچنین اینکه یک خانم در کنار آقا این موسیقی را اجرا کند کمتر دیده شده بود انجام نشده بود که این موضوع هم کار ما را متفاوت تر می کرد و علاوه بر این نسبت به طنزهایی که به زبان ترکی در شبکه های مجازی هست خیلی متفاوت تر و البته فاخر بود و مثل بقیه کارها از نظر موضوعات و قالب کار تکراری نبود و این موضوع باعث می‌شد که مخاطبان به کارهای ما جذب شود.

در بین مخاطبان مان، هم افرادی را داریم که از عامه مردم هستند هم کسانی را داریم تا با ادبیات و موسیقی خیلی سر و کار دارند. کسی که با موسیقی سر و کار دارند. بنظر من ما توانستیم از نظر ادبی و موسیقی کارهای خوبی را تولید کنیم و هم اینکه توانستیم نظر عامه مردم و هم جلب کنیم که این موضوع برای ما هم خیلی اهمیت دارد.

ما سعی داشتیم محتوای مان از موضوعات زرد کلاً دور باشد و همیشه در نظر می‌گیریم که احترام به حقوق زن و احترام به خیلی از مسائلی که بسیاری از مسائلی که طنزپردازها متاسفانه رعایت نمی‌کند ما سعی داریم هم آن مسائل را رعایت کنیم و هم به بقیه گوشزد کنیم در واقع نسبت به تفکرات و عقاید که خودمون خیلی حساس هستیم و سوژه های مان نیز بر این اساس انتخاب می‌ شود

چه چشم‌اندازی برای فعالیت های هنری خود در نظر گرفته‌اید؟

شیما جدی: برنامه‌ریزی خیلی دقیقی در این مورد نداشته ایم و باید ببینیم که کارها چطور پیش می رود و به طبع استقبال مردم هم جایگاه و اهمیت ویژه ای در این مورد دارد. اما یک سری ایده‌ها در ذهنمان است که اگر بتوانیم عملی کنیم کارهای متفاوتی ارائه خواهیم داد.

نیما برگشادی: سمت و سو فعالیت های هنری مان در اختیار ما نبوده و ممکن است که مدتی به همین منوال ادامه دهیم تا جایی که نیاز است، ولی فکر ها و ایده های داریم که تفاوت‌های ایجاد کنیم و با دوستان دیگری همکاری‌ هایی داشته باشیم. البته همه این ها منوط به آزادی در فضای عمومی می باشد تا از لحاظ اذهان عمومی، فشارهای اقتصادی، مسئله اپیدمی کرونا و دیگر ذهن مخاطب مان و ما آزاد باشد تا بتوانیم با به سری سرگرمی ها و ایده های جدید کارهای هنری بیشتری ارائه دهیم.

انتهای پیام/