معرفی ۱۰فیلم برتر آذربایجانی و ترکی آذربایجانی؛ از «آتابای» تا «دَری»+ لینک دانلود
سینمای آذربایجانی و ترکی آذربایجانی در سالهای اخیر با آثاری ماندگار و هویتمحور توانسته توجه مخاطبان ایرانی و جهانی را جلب کند. در این مطلب ۷ فیلم مهم و تاثیرگذار درامهای اجتماعی تا آثار فولکلور و تاریخی—را معرفی میکنیم؛ آثاری که هرکدام بخشی از فرهنگ، زبان و زندگی مردم آذربایجان را روایت میکنند.
به گزارش آذرانجمن، سینمای آذربایجانی و ترکی آذربایجانی در سالهای اخیر با تولید آثار متنوع و باکیفیت، توانسته است توجه مخاطبان را در داخل و خارج از کشور به خود جلب کند. این سینما نه تنها به روایت داستانهای اجتماعی و تاریخی میپردازد، بلکه به فرهنگ و هویت مردم آذربایجان نیز اهمیت میدهد. در ادامه، به معرفی ۱۰ فیلم مهم و تأثیرگذار از این سینما میپردازیم.
۱. آرازین اوتایندا
فیلم در آنسوس ارس(آرازین اوتایندا) با دورنمایی زیبا از رودخانه ارس – که جدا کننده آذربایجان شوروی از شمال ایران است – شروع می شود. تماشاگر با دیدن نخستین صحنه های فیلم متقاعد می شود که ارس نه مرز ساده بین دو دولت ا. ج. ش. س. [اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی] و ایران، بلکه مرز میان دو جهان نو و کهن است. زمانی که همگام با اپراتورهای [ فیلم] از سواحل شوروی رودخانه ارس به ایران می گذریم، گویی به دهه های بسیار پیش باز گشته ایم. دهقانان تهیدست آذربایجانی را می بینیم که که در حال برداشتن محصول از کشتزارها هستند، ولی اینها همه، هم زمین و هم محصول از آن زمینداران ایران است. اختلاف خیره کننده است: زمین حاصلخیز، محصول بسیار- برنج، چای، تنباکو، میوه – و دهقانان ژنده پوشی که در حال خرمنکوبی اند. کار برده وار کارگران در فابریک های کشمش، در موسسات نمک. حرکت تشنج آسای دستان کودکانی که ۱۴ ساعت در شبانه روز پارچه ها را نقش می زنند کشوری فقیر و عقب مانده.
۲. دومانلی تبریز
درامی تاریخیـاجتماعی که تبریز را در روزهای پرآشوب و مهآلود یک دوره حساس سیاسی به تصویر میکشد. داستان از زاویه میشود که میان تعهد، ترس و امید گرفتارند. فیلم با بازسازی دقیق فضای شهری و لهجه اصیل تبریزی، حس واقعگرایی قدرتمندی ایجاد میکند.
۳. آرشین مال آلان – نسخه ایرانی
آرشین مالالان (به معنای پارچهفروش) یک فیلم سیاهوسفید ایرانی است که در سال ۱۳۳۹ توسط صمد صباحی بر پایهٔ اپرای آرشین مال آلان نوشتهٔ اوزیر حاجیبیف ساختهشدهاست. ویگن و تهمینه نقشهای اصلی را در این فیلم بر عهده داشتند. پدری قصد دارد که دخترش را به پیرمرد متمولی شوهر دهد اما او شیفتهٔ بزاز دوره گردی است…
۴. قولچاق
فیلم سینمایی ترکی «قولچاق»(عروسک) دومین ساخته مرحوم اصغر یوسفی نژاد بود که به دلایل نامعلومی توقیف و از راهیابی به چهلمین جشنواره فیلم فجر باز مانده بود.
۵. آراز چایی
در خلاصه داستان فیلم «مرز؛ آریاچای نغمه جدایی» که داستانی عاشقانه دارد آمده است: این قلبها هستند که ممالک واقعی را میسازند، نه مرزهایی که در نقشهها کشیده شدهاند، سرزمین عشق زمینی است بدون نقشه، بدون مرز جغرافیایی.
امراه داداش اُف، هادی افتخارزاده، ائلخان اسماعیل اُف، میترا آهور، حامد غفارپور، یگانه پسانیده، حیدر حاتمی، سهیلا کاسب از جمله بازیگرانی هستند که در این فیلم ایفای نقش میکنند.
۶. آتابای
داستان فیلم دربارهٔ مردی میانسال به نام کاظم است که در روستای پیرکندی شهرستان خوی زندگی میکند. او که دانشجوی معماری دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران بوده، پس از یک شکست عاطفی از دانشگاه انصراف داده و به زادگاه خودش بازگشته است. خواهرش در جوانی خودسوزی کرده و پس از آن مسئولیت سرپرستی و تربیت پسر خواهرش با اوست. حالا آیدین به سن نوجوانی رسیده و او خود را در تربیت او ناتوان میبیند و با این حال به شدت به او علاقهمند است. از سوی دیگر رابطهٔ او با دوست قدیمیاش به نام یحییٰ دچار چالش شدهاست. در این میان، حضور دو خواهر که آتابای کار ساخت ویلا برای پدر آنها را بر عهده دارد، شرایط تازهای را رقم میزند و او به سیما دختر بزرگ خانواده علاقهمند میشود اما در بیان این علاقه به او دچار تردید است…
۷. دری (پوست)
فیلمی متفاوت و هنری از برادران ارک که فضای بومی آذربایجان را با عناصر جادویی و اسطورهای ترکیب میکند. داستان درباره زوجی است که با یک نیروی ناشناخته و آیینهای قدیمی روبهرو میشوند. استفاده از زبان ترکی، لوکیشنهای روستایی و ریتم آرام، «پوست» را به یکی از خاصترین آثار سینمای آذربایجانی تبدیل کرده است.
۸٫ موقعیت مهدی
داستان در ۶ پرده روایت میشود؛ داستان دربارهٔ زندگی مهدی باکری و رابطه وی با همسرش، شرکت در جنگ ایران و عراق همراه برادرش حمید باکری، فرماندهی سپاه عاشورا در جنگ و به شهادت رسیدن وی است.
۹. کومور(زغال)
غیرت در یکی از روستاهای مرزی آستارا به کار زغالسازی مشغول است. پسر او یاشار که به دلیل دزدیدن طلا در زندان به سر میبرد، برای عروسی خواهرش به مرخصی میآید، اما گم شدن ناگهانی یاشار، غیرت را را با چالش بزرگی روبهرو میکند.
۱۰٫ فیلم سارای
مجموعه تلویزیونی سارای به تهیه کنندگی و کارگردانی یدالله صمدی و نویسندگی محمدباقر جعفری زاده و یدالله صمدی با ژانر رمانتیک در سال ۱۳۷۶ ساخته و در همان سال منتشر شد.
این فیلم داستان دختری به سارای را روایت می کند که از کودکی مادرش را از دست داد. در ایل با شخصی به نام آیدین که یک خان چوپان بود آشنا میشود. از طرفی خان هنگام شکار سارای را می بیند و به شدت به او علاقمند می شود. ولی بزرگان ایل با تقاضای وصلت خان با سارای مخالفت کرده٬ سارای و آیدین را نامزد اعلام میکنند. بیماری مادر آیدین٬ او را مجبور به ترک ایل و مراجعت به خانه میکند. او بعد از مرگ مادرش هفت شبانه روز به سوگ می نشیند. خان با همراهانش به ایل حمله کرده٬ با تهدید به کشتن پدر سارای و دیگر افراد ایل، سارای را ناگزیر به همراهی با خود میکند. در ادامه داستان …
بند آغازین شعر چنین است:
آرپا چایی آشدی داشدی سئل سارانی آلدی قاشدی هر گؤرهنین گؤزو یاشدی آپاردی سئللر سارانی بیر آلا گؤزلی بالانی.











نسیم ادیب
نظرات