اقتصاد ایران در رقابتی نافرجام

به گزارش آذرانجمن، میرقاسم بنی هاشمی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه مطالعات راهبردی و پژوهشگر علوم توسعه: در ۵ دهه گذشته اقتصاد سیاسی سه کشور مهم ایران، ترکیه و عربستان تحت تاثیر عوامل و زمینه های محیط داخلی و بین المللی با فراز و نشیب‌های گسترده ای مواجه شده است.

چنانچه روندشناسی ۵۵ سال گذشته نشان می دهد از سال ۱۳۸۹ ایران در فرایند رشد اقتصادی و توسعه از کورس رقابت با دو کشور همسایه خارج شده و شکاف در کم و کیف شاخص های کلان اقتصادی و روندهای توسعه فی‌مابین هر روز بیشتر و عمیق تر می شود.

تداوم این روند پیامدهای قابل توجهی به لحاظ توسعه پایدار و امنیت پایدار برای کشورمان ایجاد خواهد کرد، از جمله؛ افول شاخص‌های کلان اقتصادی و شاخص‌های رفاهی موجب از دست رفتن فرصت بهره گیری از پنجره جمعیتی بی نظیر کشور گردید و ما  نتوانستیم از این مزیّت تاریخی استفاده کنیم و میلیون ها جوان گرفتار بیکاری، اشتغال کاذب، مهاجرت گسترده و یا برخی آسیب ها مانند اعتیاد شدند. ( برخی آمار به اعتیاد بین ۳ تا ۵ میلیون نفر اشاره دارند)

عدم بهره گیری از فرصت پنجره جمعیتی همراه با بحران های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی روزافزون، موجب پدیداری وضعیت عدم تعادل جمعیتی گردید و جامعه ایران در سال ۱۴۲۵ یکی از پیرترین جوامع منطقه و جهان خواهد بود. یکی از پیامدهای پیچیده اجتماعی و سیاسی این امر با ورود چند میلیون مهاجر جوان از افغانستان در ۳ سال اخیر در حال جوانه زدن است.

افول شاخص‌های توسعه و درگیر شدن ایران در بحران های منطقه ای و مساله انرژی هسته‌ای، عامل مهمی در عقب‌ماندگی در توسعه و نوسازی زیرساخت‌های حیاتی در عرصه حمل و نقل، انرژی، درمان و آموزش شده و زمینه های نارضایتی اجتماعی و اقتصادی را به وجود آورده است. آشوب ها و شورش های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۸ را می توان از پیامدهای چنین روندی دانست. هر چند با جرقه هایی شعله ور شدند. حتی ناآرامی‌های چند ماهه پس از مرگ مهسا امینی، متاثر از ناامیدی نسل جدید به بهبود وضعیت بود.

آینده نامشخص اقتصاد ایران به خاطر تحریم های بلندمدت و بحران های منطقه ای، و سرمایه‌گذاری های چند صد میلیاردی بخش خصوصی و بخش دولتی در ترکیه و عربستان به ویژه در حوزه های تکنولوژی‌ها و صنایع جدید مانند انرژی های پاک، مولفه های قدرت ملی کشورمان را در رقابت با دو کشور به شدت کاهش خواهد داد و طبعا چنین روندی بنیان های اقتصادی امنیت ملی و قدرت نظامی ایران را نیز تضعیف می کند.
انتهای پیام/